Toezicht als beroep

€17,90

Dit boek belicht toezicht van binnenuit. Het is rijk gelardeerd met voorbeelden, vooral uit het financiële toezicht. Met de inzichten in de aard en werking van toezicht wordt de lezer aan het denken gezet. ‘Toezicht als Beroep’ is daarmee bedoeld voor iedereen die geïnteresseerd is in toezicht, die met toezichthouders te maken heeft of die zelf toezicht houdt.

Met zijn pleidooi om in het toezichthouden juist wél idealen toe te staan, breekt Theodor Kockelkoren een lans voor bezieling in het toezicht. Hij laat overtuigend zien dat zonder idealen toezicht verzandt in een nutteloze bureaucratie.

Tegelijkertijd maakt hij duidelijk dat toezicht ook geen panacee is, dat voor al onze problemen dé oplossing biedt.

Theodor Kockelkoren is voormalig bestuurder van de Autoriteit Financiële Markten. Hij werkte er van 2002 tot 2015 en werd gaandeweg steeds meer het gezicht van de toezichthouder. Dat was te danken aan de scherpte waarmee hij het discours zocht.

Zo verklaarde hij in 2009 dat banken nog steeds 'knollen voor citroenen verkopen' - een uitspraak die hem altijd zwaar is aangerekend door de financiële sector.

Kockelkoren kondigde vorig jaar oktober zijn vertrek aan en zei dat hij na 13 jaar zijn carrière elders wilt voortzetten. Hij gaat deze zomer aan de slag bij McKinsey, waar hij gewerkt heeft voor zijn komst naar de AFM. Hij is thans tevens als adjunct professor verbonde naan de TIAS School for Business and Society in Utrecht.

Bij de toezichthouder werd Kockelkoren gezien als 'mister AFM', die essentieel was voor de ontwikkeling van de organisatie tot wat hij nu is. Hij was de architect van vele gedragsveranderingen in de bank- en verzekeringssector.

Zo maakte hij een einde aan de 'dakpanconstructie' bij spaarproducten. Banken introduceerden vaak nieuwe spaarrekeningen waarop een hoge rente werd geboden. Daarna werd de rente in snel tempo verlaagd zonder dat dit expliciet aan klanten werd gemeld.

 

'Toezichthouder moet wél juist idealen toestaan'

Theodor Kockelkoren

In zijn onlangs verschenen boek Toezicht als beroep gaat Theodor Kockelkoren uitgebreid in op de verschillen tussen niet-idealistisch en idealistisch toezicht, zoals hij het noemt. Niet-idealistisch toezicht is volgens hem gedoemd te mislukken. Zwart-wit gesteld komt dit er volgens hem namelijk op neer dat je je verliest in details, zonder echt problemen op te lossen.

Idealistisch toezicht, is dat nou echt nodig?
'Het probleem met niet-idealistisch toezicht is dat het iedereen aanmoedigt te stoppen met nadenken.  Als we namelijk willen dat de toezichthouder ‘gewoon de regels handhaaft’ zullen die regels in onze complexe wereld nogal gedetailleerd moeten zijn.  Iedereen zal vervolgens steen en been klagen over de veelheid en starheid van de regels.  En ja, dan is idealistisch toezicht toch te verkiezen.'

Maar wie houdt zo’n toezichthouder dan in toom?
'Dat is een terechte vraag, waar geen ideaal antwoord op mogelijk is.  In de ogen van sommige zou het ideale antwoord zijn: de Tweede Kamer.  Maar de Tweede Kamer is niet op aarde om in detail de handel en wandel van toezichthouders te controleren.  Verstandiger is het om te eisen dat een toezichthouder door de verschillende belanghebbenden in toom wordt gehouden.  Verstandig is het ook om te zorgen dat de toezichtorganisaties bevolkt worden door goede toezichthouders.'

Bestaan ze eigenlijk wel: idealistische toezichthouders?
'Ja, ze zijn te vinden.  Er zijn mensen die voldoen aan de vereiste eigenschappen.  Maar: zowel de organisatie als de mensen moeten wel de ruimte krijgen om hun rol te vervullen.  De politiek en samenleving zijn daarmee zelf ook steeds aanzet: hoeveel ruimte wil ik mijn toezichthouder geven en hoeveel ruimte geef ik hem daadwerkelijk?'

Zijn dan al onze problemen opgelost?
'Uh, nee.  Helaas niet.  Idealistisch toezicht kan effectief zijn.  Ja, die voorbeelden zijn er.  Maar toezicht kan niet alle problemen in onze samenleving oplossen.  Er is daarmee niet alleen werk aan de winkel voor toezichthouders.  Zij zullen zich tot het uiterste moeten inspannen voor hun effectiviteit.  Maar er is meer nodig om bijvoorbeeld de gewezen en bestaande crisis in het financiële stelsel écht te bezweren.'

- 'Toezicht als beroep' van Theodor Kockelkoren is in een flyer door Writers United onder de aandacht gebracht onder 1100 boekhandelaren in Nederland;

- Fondsnieuws - het grootste platform voor beleggingsprofessionals in Nederland - bracht een interview met Kockelkoren in juni;

- Pieter Couwenbergh, verslaggever en boardroomspecialist van Het Financieele Dagblad, had een interview met Kockelkoren dat in de krant werd afgedrukt.